By Redaktor R 
Nowy program wsparcia dla magazynów ciepła
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) uruchomił pierwszy nabór wniosków o dofinansowanie budowy systemowych magazynów ciepła, które mogą pracować w podwójnym trybie – standardowym i awaryjnym. Inicjatywa ta jest realizowana w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) na lata 2021–2027, a jej budżet wynosi 300 mln zł.
Zakres dofinansowania
Środki można przeznaczyć na budowę magazynów ciepła, które zwiększają bezpieczeństwo dostaw oraz odporność infrastruktury energetycznej, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych. Program obejmuje również finansowanie elementów towarzyszących, takich jak:
- przyłącza i infrastruktura integrująca magazyn z siecią ciepłowniczą i istniejącymi źródłami ciepła,
- systemy sterowania i monitoringu, w tym integracja z systemami SCADA i EMS,
- rozwiązania umożliwiające zdalny nadzór oraz dostęp do danych i urządzeń.
Co istotne, wsparcie mogą otrzymać także niezależne magazyny energii, które nie muszą być bezpośrednio powiązane z jednym źródłem wytwarzania.
Kto może ubiegać się o dotację?
O dofinansowanie mogą starać się podmioty działające w systemach ciepłowniczych o mocy zamówionej powyżej 5 MW. W gronie uprawnionych znajdują się:
- przedsiębiorstwa,
- przedsiębiorstwa realizujące cele publiczne,
- administracja publiczna,
- służby publiczne.
Jak wskazuje ekspert z branży energetycznej, dr inż. Marek Kowalski z Politechniki Warszawskiej: „Inwestycje w magazyny ciepła to kluczowy element stabilizacji systemów ciepłowniczych, szczególnie w kontekście rosnącego udziału odnawialnych źródeł energii, które charakteryzują się zmienną produkcją.”
Wysokość wsparcia i termin naboru
Dotacje mogą pokryć od 30% do 65% kosztów kwalifikowanych projektu. Wysokość wsparcia zależy m.in. od wielkości wnioskodawcy, rodzaju pomocy publicznej oraz źródła energii zasilającego magazyn. W ramach działania FENX.11.02 nie określono minimalnej ani maksymalnej kwoty dofinansowania dla pojedynczego projektu, co daje elastyczność w planowaniu inwestycji.
Nabór wniosków potrwa do 30 września 2026 r. Dokumenty należy składać wyłącznie elektronicznie przez aplikację WOD2021 w systemie CST2021. Szczegółowe informacje, w tym regulamin, wzór wniosku i lista wymaganych załączników, są dostępne na stronie internetowej naboru.
„Wykorzystanie środków europejskich na rozwój magazynów ciepła o funkcji podwójnego zastosowania ma na celu jednoczesne zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego odbiorców oraz odporności infrastruktury krytycznej” – podkreśla przedstawiciel NFOŚiGW.
Znaczenie dla transformacji energetycznej
Magazyny ciepła odgrywają coraz większą rolę w procesie odchodzenia od paliw kopalnych. Umożliwiają gromadzenie nadwyżek energii pochodzącej z OZE, a następnie jej wykorzystanie w okresach zwiększonego zapotrzebowania. W Polsce, gdzie systemy ciepłownicze wciąż w dużej mierze opierają się na węglu, takie inwestycje mogą znacząco przyspieszyć dekarbonizację. Według danych Urzędu Regulacji Energetyki, w 2025 roku udział OZE w produkcji ciepła wyniósł zaledwie 15%, co pokazuje ogromny potencjał do rozwoju.
Program FEnIKS, z budżetem 300 mln zł, stanowi zatem ważny krok w kierunku modernizacji polskiego sektora ciepłowniczego i zwiększenia jego elastyczności w obliczu wyzwań klimatycznych i geopolitycznych.
Foto: images.pexels.com
