Włoski region Kampania wprowadza kolejny etap regulacji dotyczących agrivoltaiki. Dyrekcja ds. Polityki Rolnej zatwierdziła dekret nr 110 z 5 października 2026 roku, który określa praktyczne zasady prowadzenia działalności rolniczej, hodowlanej i pszczelarskiej na terenach instalacji agrivoltaicznych. Dokument uzupełnia wcześniejsze wytyczne techniczno-agronomiczne przyjęte w czerwcu 2026 roku oraz okólnik nr 481104/2026 z końca maja, dotyczący sporządzania deklaracji poświadczonych dla takich instalacji.
Mechanizacja i zarządzanie przestrzenią pod panelami
Nowe wytyczne precyzują, jak obliczać rzeczywistą powierzchnię uprawną między rzędami paneli fotowoltaicznych. Przyjmuje się strefę ochronną 0,5 metra wokół każdego słupa konstrukcji. Wysokość zawieszenia modułów musi umożliwiać bezpieczny przejazd najwyższych maszyn rolniczych, takich jak kombajny czy maszyny do zbioru winogron. W instalacjach z systemami nadążnymi przewidziano możliwość zmiany orientacji paneli – na przykład do pozycji 90 stopni – podczas krytycznych prac polowych, aby ograniczyć ryzyko kolizji wynikające z nierówności terenu.
Dokument zwraca uwagę, że prace takie jak bronowanie czy kombajnowanie mogą zwiększać zapylenie nawet dziesięciokrotnie, co obniża wydajność paneli. Zaleca się więc stosowanie praktyk rolnictwa zachowawczego (no-tillage) lub planowanie okresowego mycia modułów w czasie prac ziemnych. Zastosowanie systemów automatycznego prowadzenia z centymetrową precyzją pozwala zawęzić strefy buforowe i wyeliminować ryzyko kolizji. Ponieważ panele mogą zakłócać sygnał satelitarny, konieczne jest wyposażenie ciągników w hybrydowe systemy nawigacji.
Hodowla zwierząt i bezpieczeństwo instalacji
W części dotyczącej zootechniki podkreślono, że kluczowym parametrem dla zrównoważonego wypasu jest właściwe określenie obsady zwierząt, szczególnie w wrażliwym środowisku Apeninów Kampanii. Wypas może zastąpić mechaniczne koszenie roślinności w niektórych strefach instalacji. Ze względów bezpieczeństwa wszystkie kable należy chronić w osłonach lub opaskach, unikając ostrych krawędzi. Zerwanie plastikowych opasek pod wpływem warunków atmosferycznych może spowodować obniżenie przewodów, w które mogą zaplątać się pasące się zwierzęta – grozi to uduszeniem lub porażeniem prądem w wyniku przegryzienia. Kontrola stanu opasek na obszarach wypasanych powinna być częścią planu konserwacji.
W niektórych konfiguracjach stałych woda deszczowa spływa po panelach, koncentrując się w jednym pasie gleby (tzw. rain dripping). Bez odpowiednich działań prowadzi to do erozji i stref nadmiernej wilgotności, sprzyjających rozwojowi grzybów oraz zastoinom wodnym. Te ostatnie należy uwzględnić przy planowaniu tras i miejsc odpoczynku stada, aby zapobiegać schorzeniom racic związanym z utrzymującą się wilgocią.
Pszczelarstwo w cieniu paneli
Liczba i rozmieszczenie uli w instalacji agrivoltaicznej nie są stałe – zależą od dynamicznej równowagi charakterystycznej dla danego mikroteenu, potencjału miododajnego, ograniczeń prawnych i decyzji pszczelarza. Idealne stanowisko powinno być zorientowane na południe lub południowy wschód, aby korzystać z porannego słońca i pobudzać wczesną aktywność pszczół. Potrzebna jest osłona od dominujących wiatrów i naturalne zacienienie w upalne popołudnia.
W instalacjach z systemami nadążnymi okresowa zmiana orientacji modułów modyfikuje zacienienie gruntu. Aby zapewnić ulom stałe i przewidywalne warunki, zaleca się umieszczanie ich w strefach o stabilnym zacienieniu – na obrzeżach, obszarach bez fotowoltaiki lub przy konstrukcjach stałych – z dala od pól narażonych na częste zmiany ustawienia paneli.
„Skoordynowane podejście pokazuje, że innowacja energetyczna i tradycja rolnicza mogą rozwijać się razem, z pełnym poszanowaniem środowiska i krajobrazu Kampanii” – czytamy w nocie regionu.
Dokument ma dać operatorom konkretne narzędzia do lepszego zarządzania przestrzenią, optymalizacji pracy w polu, promowania racjonalnego wypasu oraz wspierania bioróżnorodności i produkcji miodu.
Źródło: QualEnergia
