Podczas wysłuchania w Komisji ds. Działalności Produkcyjnej włoskiej Izby Deputowanych prezes regulatora energetyki Arera, Nicola Dell’Acqua, przedstawił jednoznaczny wniosek: trwałe obniżenie hurtowych cen energii elektrycznej i ograniczenie ich zmienności jest możliwe wyłącznie poprzez przyspieszoną integrację odnawialnych źródeł energii oraz systemów magazynowania w krajowym miksie wytwórczym.
Cele Pniec jako lekarstwo na uzależnienie od paliw kopalnych
Zgodnie z relacją Arera, pełna realizacja założeń Krajowego Planu Zintegrowanego na rzecz Energii i Klimatu (Pniec) stopniowo uniezależni włoski system elektroenergetyczny od wahań cen surowców kopalnych. Jako dowód pilności tych działań regulator wskazał na letnie załamanie produkcji OZE w 2026 roku: w okresie od czerwca do września generacja wodna spadła o około 21% w porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku, a wiatrowa o 13%. W tym samym czasie produkcja z elektrowni cieplnych wzrosła o około 18%.
Mimo to dane pokazują, że w 2026 roku wzrosła liczba godzin, w których cena była kształtowana przez nieprogramowalne OZE i import, a nie przez gaz. W szczytowych godzinach letnich rolę bilansującą coraz częściej przejmowały elektrownie wodne szczytowo-pompowe oraz magazyny elektrochemiczne. To potwierdza, że infrastruktura magazynowa i elastyczność sieci są warunkiem koniecznym stabilizacji cen krańcowych.
Gaz ziemny wciąż dominuje, PUN bije rekordy
Podczas wysłuchania Dell’Acqua zwrócił uwagę na utrzymującą się wrażliwość Włoch na notowania gazu ziemnego, który odpowiada za około 50% netto krajowej produkcji energii elektrycznej. W warunkach napięć geopolitycznych na Bliskim Wschodzie wzrost europejskiego benchmarku TTF bezpośrednio przekłada się na koszty zmienne elektrowni gazowych. Coraz większą rolę odgrywa skroplony gaz ziemny (LNG), dostarczany głównie drogą morską ze Stanów Zjednoczonych, który pokrywa już około jednej trzeciej całkowitego importu gazu do Włoch.
Efektem jest silny trend wzrostowy indeksu PUN, który z poziomu 180 €/MWh średnio w sierpniu 2026 roku wzrósł do 213 €/MWh w ostatniej dekadzie września – podkreślił prezes Arera.
Walka z manipulacjami na rynku hurtowym
W obliczu napiętej sytuacji cenowej regulator zintensyfikował nadzór rynkowy. Dell’Acqua potwierdził prowadzenie szczegółowych postępowań wyjaśniających dotyczących potencjalnych manipulacji, w tym praktyki „capacity withholding”, czyli celowego wstrzymywania dostępnych mocy wytwórczych w celu sztucznego wywołania niedoboru i podniesienia cen hurtowych. Oprócz zakończenia wcześniejszych wątków śledczych, nowy skład kolegium regulatora, działający od dziewięciu miesięcy, pod koniec lipca 2026 roku przyjął nowy akt antymonopolowy. Ma on zapobiegać spekulacjom już na etapie składania ofert i wzmacniać monitoring oraz egzekwowanie przepisów rozporządzenia Remit.
Rynek detaliczny: STG bezkonkurencyjne, ale przyszłość niepewna
Trzeci filar wysłuchania dotyczył rynku detalicznego i przejścia od taryf regulowanych. Analiza cen rzeczywistych ponoszonych przez gospodarstwa domowe (dane na lipiec 2026) pokazuje wyraźną przewagę usługi stopniowej ochrony (STG) nad ofertami wolnorynkowymi. Średnia cena STG wyniosła 0,25 €/kWh, wobec 0,29 €/kWh w rynku chronionym (dla odbiorców wrażliwych), 0,34 €/kWh w ofertach stałych i 0,39 €/kWh w ofertach zmiennych. Oznacza to oszczędność średnio 36% w porównaniu z wolnorynkowymi ofertami zmiennymi i 26,5% względem ofert stałych. Dla odbiorców o niskim zużyciu (poniżej 1000 kWh/rok) różnica na korzyść STG sięga 56,2%.
W tym kontekście pojawiła się propozycja Ministerstwa Środowiska i Bezpieczeństwa Energetycznego (Mase) z 12 października, aby przedłużyć STG z 31 marca 2027 do 31 grudnia 2027 roku dla mikroprzedsiębiorstw, MŚP i odbiorców domowych niebędących osobami wrażliwymi, stosując w okresie przejściowym obecne warunki STG lub najlepsze oferty dostawcy. Dell’Acqua zastrzegł jednak, że decyzja o ewentualnym przedłużeniu należy do władzy ustawodawczej, a nie regulacyjnej.
Arera podkreśliła również potrzebę wzmocnienia przejrzystości i świadomości konsumentów, zwłaszcza 8 milionów odbiorców wrażliwych pozostających na rynku wolnym, poprzez promowanie Portalu Consumi i Portalu Offerte w celu zapobiegania ubóstwu energetycznemu.
„Integracja OZE i magazynowania to jedyna strukturalna dźwignia trwałego obniżenia cen hurtowych” – stwierdził Nicola Dell’Acqua, prezes Arera, podczas wysłuchania w Komisji ds. Działalności Produkcyjnej Izby Deputowanych.
Źródło: QualEnergia
Fot. qualenergia.it
