Komisja ENVI Parlamentu Europejskiego za zwiększeniem puli
Komisja Ochrony Środowiska (ENVI) Parlamentu Europejskiego przyjęła stanowisko w sprawie nowelizacji unijnego systemu handlu emisjami (ETS). W głosowaniu 19 października 2026 roku dokument poparło 64 europosłów, 11 było przeciw, a 2 wstrzymały się od głosu. Propozycja zakłada przeznaczenie dla przemysłu blisko 100 mln dodatkowych uprawnień do emisji w latach 2026–2030.
To o około 11 mln więcej, niż przewidywała Komisja Europejska w lipcu 2026 roku. Celem jest wzmocnienie ochrony sektorów najbardziej narażonych na ryzyko carbon leakage, czyli przenoszenia produkcji do krajów o łagodniejszych regulacjach klimatycznych.
Co dokładnie zmienia propozycja?
Nowelizacja dotyczy benchmarków dla ciepła i paliw – wskaźników służących do wyliczania bezpłatnych uprawnień dla instalacji, dla których nie istnieje benchmark produktowy. W systemie ETS przedsiębiorstwa muszą rozliczyć jedną jednostkę za każdą tonę wyemitowanego CO2. Część pozwoleń otrzymują bezpłatnie, resztę kupują na rynku.
Według stanowiska ENVI nowe parametry będą średnio o 12,5% niższe niż w latach 2021–2025. Komisja Europejska w projekcie COM(2026) 619 z 17 lipca 2026 roku szacowała, że dostępne uprawnienia wynoszą około 80 mln, a później około 88 mln. Ich przyznanie pozwoliłoby uniknąć około 6 mld euro kosztów w latach 2026–2030.
Skąd dodatkowe uprawnienia?
Dodatkowe 11 mln pozwoleń miałoby pochodzić z puli około 33 mln uprawnień nieprzydzielonych instalacjom przemysłowym z powodu niespełnienia warunków ETS, m.in. dotyczących efektywności energetycznej i planów neutralności klimatycznej. Propozycja dzieli te 33 mln na trzy równe części: jedna zwiększy bezpłatne przydziały dla przemysłu, druga trafi na aukcję zasilającą Modernisation Fund, trzecia zasili Innovation Fund. Oba fundusze wspierają inwestycje w niskoemisyjne technologie i modernizację systemów energetycznych – w tym sieci ciepłownicze.
Stanowisko ENVI różni się od przyjętego 16 września 2026 roku stanowiska Rady UE, która chce przeznaczyć wszystkie 33 mln uprawnień dla przemysłu, co dałoby łącznie około 121 mln dodatkowych pozwoleń. Rozbieżności będą wymagały negocjacji międzyinstytucjonalnych.
Nowe benchmarki i wyłączenia
Komisja ENVI chce też, by Komisja Europejska wprowadziła odrębne benchmarki dla paliw w niektórych procesach produkcyjnych – priorytetowo dla materiałów ogniotrwałych i płytek ceramicznych. Zdaniem sprawozdawcy, europosła Adama Jarubasa (PPE), część branż wymaga większej ochrony przed delokalizacją, bo ogólne wskaźniki nie oddają ich specyfiki.
Propozycja przewiduje, że zwiększone przydziały nie obejmą wydobycia, rafinacji i transportu ropy naftowej oraz gazu – dla nich zachowane zostaną dotychczasowe kryteria. Zmiany mają obowiązywać od 2027 roku, z jednoczesnym uznaniem w tym samym roku dodatkowych uprawnień za 2026 rok.
Głosowanie plenarne zaplanowano na 22 października 2026 roku, przed rozpoczęciem negocjacji z Radą UE.
Źródło: QualEnergia
