Hiszpania: rosnące koszty usług systemowych w 2026 roku
Według danych opublikowanych przez hiszpańskiego operatora sieci Red Eléctrica, w okresie od stycznia do końca września 2026 roku wytwórcy energii otrzymali 3,906 miliarda euro z tytułu usług regulacyjnych, takich jak rozwiązywanie ograniczeń technicznych i regulacja wtórna. Łączne koszty systemu elektrycznego w tym samym okresie osiągnęły 29,5 miliarda euro.
Usługi te są mechanizmami regulowanymi, niezbędnymi do prawidłowego funkcjonowania sieci. Nie stanowią one dodatkowego obciążenia, lecz są jednym z elementów kosztu energii, obok ceny rynkowej. Obejmują przede wszystkim koszty rozwiązania ograniczeń technicznych, regulacji wtórnej oraz usługi aktywnego zarządzania popytem (SRAD).
Red Eléctrica nie czerpie zysków z tych opłat
Jak podkreśla operator, Red Eléctrica nie czerpie bezpośrednich korzyści z tych opłat – jej wynagrodzenie jest regulowane przez CNMC i w analizowanym okresie wyniosło 80,8 miliona euro, co stanowi zaledwie 0,27% całkowitych kosztów systemu.
Wzrost znaczenia usług regulacyjnych wiąże się z dynamiczną transformacją hiszpańskiego systemu elektroenergetycznego, w tym z masowym rozwojem odnawialnych źródeł energii i autokonsumpcji. W ciągu ostatnich czterech lat, od 2023 roku, do systemu przyłączono 36 GW nowych mocy OZE oraz 7 GW autokonsumpcji, co przyczyniło się do spadku średniej ceny końcowej energii o ponad 15%.
Koszty usług regulacyjnych rosną szybciej niż wolumen
Łączne koszty usług regulacyjnych do 30 września 2026 roku przekroczyły 4,219 miliarda euro, co oznacza wzrost o 37,3% w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Z tej kwoty 3,614 miliarda euro przeznaczono na rozwiązanie ograniczeń technicznych, 312,8 miliona na SRAD, a 292 miliony na rezerwę regulacji wtórnej.
Ograniczenia techniczne są niezbędne do dostosowania miksu energetycznego do wymogów bezpieczeństwa systemu. Są one regulowane przepisami i umożliwiają fizyczną realizację transakcji zawartych na rynku, które nie uwzględniają ograniczeń fizycznych ani norm bezpieczeństwa.
W pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 roku energia potrzebna do rozwiązania ograniczeń technicznych wzrosła o 31,5% w porównaniu z tym samym okresem 2025 roku. Jednak koszt tych działań dla odbiorców wzrósł o 45%, co wynika z cen oferowanych przez uczestników rynku. Średnia ważona cena energii w ramach ograniczeń wyniosła 204,67 euro za MWh, podczas gdy średnia arytmetyczna cena na rynku dnia następnego wyniosła 74,10 euro za MWh.
Dodatkowo tzw. „programowanie wzmocnione” kosztowało w pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 roku mniej niż 275 milionów euro, co przekłada się na około 2 eurocenty dziennie dla odbiorcy objętego taryfą PVPC o średnim miesięcznym zużyciu 300 kWh.
„Usługi regulacyjne są nieodłącznym elementem funkcjonowania systemu elektroenergetycznego i nie stanowią nadmiernego obciążenia, lecz odzwierciedlają koszty utrzymania stabilności sieci” – podkreślają przedstawiciele Red Eléctrica.
Warto zauważyć, że podobne mechanizmy funkcjonują w innych krajach europejskich, gdzie również obserwuje się wzrost kosztów usług systemowych w miarę integracji OZE. Hiszpański przykład pokazuje, jak ważne jest zrównoważenie rozwoju odnawialnych źródeł energii z potrzebami stabilności sieci.
Źródło: El Periódico de la Energía
