Rumunia – nowy lider OZE w Europie?
Podczas inauguracyjnego szczytu Intersolar Summit Romania Florian Wessendorf, dyrektor zarządzający Solar Promotion International, nazwał Rumunię „nowym mistrzem OZE w Europie”. Kraj ten ma mocne podstawy do tego tytułu dzięki dynamicznie rozwijającemu się rynkowi fotowoltaiki. W ubiegłym roku zainstalowano tam około 2,2 GW mocy słonecznych, a w tym roku tempo wzrostu ma być jeszcze większe. Łączna moc PV przekroczyła 8,5 GW do połowy 2026 r., a przy obecnym tempie Rumunia prawdopodobnie osiągnie swój cel na 2030 r. (10 GW) już pod koniec przyszłego roku. Rozbudowany portfel projektów, w tym największa planowana inwestycja PV w UE, wskazuje na dalszy wzrost.
W panelu otwierającym Irene Mihai, dyrektor ds. polityki w Rumuńskim Stowarzyszeniu Przemysłu Fotowoltaicznego (RPIA), oraz Mihaela Nyerges, partner zarządzający w Nyerges & Partners, wyjaśniły, jak Rumunia stała się jednym z najbardziej dynamicznych rynków słonecznych w Europie. Jako kluczowe czynniki wzrostu wskazały silne fundamenty rynkowe oraz ramy regulacyjne, które obejmują jedne z najszybszych procedur wydawania pozwoleń na nowe projekty PV w Unii Europejskiej. Mihai zakończyła pierwszą sesję apelem, aby przyszły system energetyczny Rumunii był „nudny” – oparty na przewidywalności i stabilności niezbędnej inwestorom do dalszego angażowania kapitału.
Nowe wyzwania: sieć i magazynowanie
Wraz z rozwojem rynku pojawiają się nowe problemy. Jednym z nich są ograniczenia dostępu do sieci i jej rozbudowy. Rumunia rozpoczyna właśnie wdrażanie mechanizmu aukcyjnego dla przyłączeń do sieci. Nowe przepisy mają ograniczyć spekulacyjne wnioski o przyłączenie, ale według Nyerges proces może wymagać dopracowania, aby dać inwestorom pewność potrzebną do udziału. Pierwsze wyniki mogą pojawić się dopiero wiosną 2027 r.
Magazynowanie energii i elastyczność stały się powracającymi tematami, odzwierciedlając zmieniającą się ekonomikę projektów PV i pojawianie się ujemnych cen energii w Rumunii. Dyskusje koncentrowały się na rozwiązaniach elastycznych, w tym aktywach hybrydowych, strategiach współlokalizacji i ewoluujących modelach przychodów. Panelistów zalecali deweloperom projektów hybrydowych myślenie systemowe i skupienie się na miejscach, gdzie magazynowanie tworzy największą wartość.
Andrei Manea, dyrektor wykonawczy RPIA, wyjaśnił, że Rumunia pracuje nad hybrydyzacją istniejących aktywów. W tym roku kraj zmagał się z wysokimi kosztami energii i suszą, która spowodowała wyjątkowo niski poziom wody w Dunaju i zakłóciła produkcję energii. Manea przekonywał, że wyższa produkcja energii i większa elastyczność systemu poprawią perspektywy w średnim i długim terminie.
Magazyny energii i lekcje z Bułgarii
Rynek magazynowania w Rumunii również przyspiesza – na początku tego roku przekroczył 1 GW mocy bateryjnych magazynów wielkoskalowych, a wzrost mniejszych instalacji napędzają prosumenci fotowoltaiczni. Jeśli Rumunia chce uczyć się od lidera magazynowania, wystarczy spojrzeć na południową granicę – do Bułgarii, gdzie we wrześniu moc magazynów osiągnęła 5,7 GW. Mariyana Yaneva, dyrektor operacyjna IPS, wyjaśniła, że ten szybki rozwój magazynowania przyczynił się do braku godzin z ujemnymi cenami w Bułgarii od czerwca – imponujący wynik, biorąc pod uwagę, że Bułgaria jest kolejnym gigawatowym rynkiem PV w Europie.
Drugi dzień szczytu poświęcono innowacjom w projektowaniu i eksploatacji elektrowni słonecznych, rosnącemu wpływowi sztucznej inteligencji, centrom danych i odporności energetycznej w Europie Wschodniej. Niewiele krajów zna wagę odporności energetycznej tak dobrze jak północny sąsiad Rumunii – Ukraina. Vladyslav Sokolovskyi, przewodniczący Rady Ukraińskiego Stowarzyszenia Energetyki Słonecznej, podzielił się najnowszymi informacjami na temat odbudowy systemu energetycznego Ukrainy w obliczu trwających ataków Rosji, koncentrując się na wdrażaniu małych, rozproszonych systemów PV z magazynowaniem. Dyskusja zamykająca obejmowała również magazynowanie z funkcją grid-forming, sieci energetyczne, połączenia transgraniczne i cyberbezpieczeństwo, podkreślając znaczenie odpornych i bezpiecznych systemów energetycznych w Rumunii i całym regionie.
Źródło: pv magazine EN
