Najnowsze badania opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „Science” rzucają nowe światło na związek między działalnością człowieka a nasileniem zjawiska El Niño. Naukowcy, wykorzystując unikalne archiwa koralowców z tropikalnego Pacyfiku, wykazali, że od czasów przedprzemysłowych zmiany klimatu znacząco zwiększyły intensywność tego naturalnego fenomenu pogodowego.
Koralowce jako kronikarze klimatu
Zespół badawczy przeanalizował 28 serii danych pochodzących z 13 kolonii koralowców, w tym okazów liczących nawet 1000 lat, zebranych na pięciu wyspach Galapagos. Dzięki analizie geochemicznej ich szkieletów możliwe było odtworzenie historycznych temperatur powierzchni oceanu. Jak wyjaśnia prof. Jens Zinke z University of Leicester, koralowce dostarczają miesięcznych zapisów temperatury, zasolenia i innych parametrów oceanicznych, działając jak naturalne sensory klimatu, które sięgają znacznie dalej w przeszłość niż jakiekolwiek przyrządy pomiarowe stworzone przez człowieka.
Rekordowa zmienność ENSO
Zmienność Oscylacji Południowej El Niño (ENSO) jest obecnie o 36,5% większa niż w epoce przedprzemysłowej, a w ciągu ostatnich 40 lat tempo zmian wyraźnie przyspieszyło. W porównaniu z latami 1851–1982 wzrost wynosi 16,2%. Badacze, porównując dane z symulacjami 12 modeli klimatycznych, wykluczyli, że obserwowane zmiany mogą być dziełem przypadku lub naturalnych cykli.
Wzajemne wzmacnianie się zjawisk
Co istotne, El Niño i globalne ocieplenie oddziałują na siebie w obie strony. Silne epizody El Niño przyczyniły się do pobicia rekordów temperatur w latach 1998, 2016 i 2024. Eksperci ostrzegają, że ekstremalne zjawiska, takie jak nadchodzący „Godzilla El Niño”, mogą stawać się częstsze. Prof. Zinke podkreśla, że prognozy modeli wskazują na zwiększone prawdopodobieństwo wystąpienia skrajnych wariantów wschodniopacyficznych w latach 30. XXI wieku, co szczególnie dotknie regiony takie jak USA, Brazylia, Afryka Wschodnia czy obszary zależne od monsunu indyjskiego, gdzie miliardy ludzi polegają na stabilnym klimacie dla rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego.
Źródło: Energiezukunft (AT)
