Minione lato w Europie przyniosło ekstremalne temperatury, długotrwałą suszę i pożary, które dotkliwie odbiły się na rolnictwie. Zmiany klimatu wywołane działalnością człowieka zwiększają częstotliwość i intensywność takich zjawisk, co bezpośrednio przekłada się na wahania w produkcji żywności. W Holandii odnotowano mniejsze ziemniaki, we Francji ograniczone zbiory marchwi, we Włoszech wysuszone pola ryżowe, a w rejonie Morza Śródziemnego zniszczone gaje oliwne.
Według danych Komisji Europejskiej, w 2026 roku większość krajów członkowskich UE spodziewa się spadku produkcji zbóż. Francja, jako największy producent rolny w Unii, może odnotować redukcję o prawie 8 mln ton w porównaniu z rokiem poprzednim. Niemcy, z drugim co do wielkości spadkiem, stracą około 4 mln ton. Wyjątkiem jest Bułgaria, która jako jedyna przewiduje wzrost.
Eksperci, tacy jak prof. Til Feike z Julius Kühn-Institut, zwracają uwagę na długotrwałe okresy suszy w połączeniu z rekordowymi falami upałów, które szczególnie dotknęły Niemcy i Austrię. Skutkuje to suchymi pastwiskami dla zwierząt i niższymi plonami kukurydzy – kluczowej rośliny paszowej. Feike podkreśla, że rolnictwo musi się dostosować do bardziej ekstremalnych warunków pogodowych, nie tylko ciepła i suszy, ale także długotrwałych opadów.
Wspólne Centrum Badawcze UE alarmuje, że upały i brak wody „znacznie pogorszyły” perspektywy zbiorów w zachodniej i środkowej Europie. Lokalne nieurodzaje są prawdopodobne we Francji, południowych Niemczech, północnych i centralnych Włoszech oraz na Węgrzech. Największe spadki plonów zbóż w przeliczeniu na hektar prognozuje się dla Słowacji, Austrii i Węgier – o ponad tonę na hektar mniej niż w 2025 roku.
Straty finansowe są ogromne. Szacuje się, że czerwcowa fala upałów przyczyniła się do utraty około 2–2,3 mld euro w produkcji zbóż. Analitycy z Energy & Climate Intelligence Unit (ECIU) wskazują, że główni producenci – Francja, Niemcy, Węgry i Hiszpania – odpowiadają za 86% tych strat. Dodatkowo, według Triodos Bank, ekstremalna pogoda może zmniejszyć unijny PKB o około 1% w tym roku, czyli o 180 mld euro.
W Wielkiej Brytanii sytuacja jest również trudna. Zbiory jęczmienia mogą spaść o 15%, owsa o 14%, a pszenicy o 6% w porównaniu z rokiem ubiegłym. ECIU ostrzega, że jeśli tendencje się utrzymają, będzie to najgorsze żniwo od 1984 roku, a cztery z pięciu najgorszych zbiorów w historii kraju miały miejsce w ostatniej dekadzie. Konsumenci mogą odczuć to w postaci wyższych cen i mniejszych warzyw w supermarketach.
Francja, dotknięta rekordową liczbą dni z temperaturą powyżej 40°C, zmaga się z ogromnymi stratami. Produkcja kukurydzy ma spaść o 35% rok do roku, co może być najniższym poziomem od 1980 roku. W kraju odnotowano również rekordowo wczesne zbiory winogron, co może przełożyć się na mniejszą ilość i gorszą jakość wina.
Ogółem w UE produkcja zbóż ma spaść o 9% w porównaniu z 2025 rokiem, a produkcja kukurydzy – o 13%, do 52 mln ton, co byłoby najniższym wynikiem od 2007 roku. Te dane pokazują, jak poważne wyzwania stoją przed europejskim rolnictwem w obliczu zmian klimatu.
Źródło: Carbon Brief
Fot. carbonbrief.org
