W Niemczech trwa piąta edycja Tygodnia Adaptacji do Zmian Klimatu (Woche der Klimaanpassung), który potrwa od 14 do 20 września 2026 roku. W tegorocznej, jubileuszowej odsłonie zaplanowano około 400 wydarzeń, w których bierze udział 250 partnerów. Inicjatywa ma na celu pokazanie, jak głęboko temat przystosowania się do zmieniającego się klimatu zakorzenił się w niemieckim społeczeństwie.
Klimatyczne wyzwanie i cel 1,5 stopnia
Jak podkreślają organizatorzy, mijające lato ponownie unaoczniło, z jakimi wyzwaniami wiąże się postępująca zmiana klimatu. Zgodnie z najnowszym raportem UNEP z 2026 roku, po raz pierwszy ONZ zakłada, że świat nie zdoła utrzymać wzrostu temperatury na poziomie 1,5 stopnia Celsjusza w porównaniu z epoką przedindustrialną. Obecna ścieżka prowadzi do wzrostu o 2,6 stopnia do 2100 roku, a temperatury będą rosły dalej. Aby osiągnąć cel paryski, konieczne będzie zastosowanie strategii „overshoot” – czyli czasowego przekroczenia progu i późniejszego obniżenia temperatury poprzez wychwytywanie CO2 z atmosfery.
Różnorodność działań i formatów
Tydzień Adaptacji nie narzuca jednolitego schematu – nie ma obowiązkowych wydarzeń ani biurokracji. Każda gmina, instytucja czy związek wnosi swój wkład na własny sposób. W programie znalazły się m.in. gminne koncepcje ochrony, projekty bioróżnorodności, warsztaty obywatelskie, kampanie prewencyjne oraz międzynarodowa wymiana fachowa. Wśród przykładów wymienić można spacer klimatyczny w Pforzheim, cyfrową grę terenową w Lipsku czy cały tydzień wydarzeń w hamburskim ELBCAMPUS, w tym techniczne sesje specjalistyczne i otwarty format rozmowy „Schietwetterklönschnack”.
„Wielu ludzi jest bardzo zaniepokojonych tym, jak dostosujemy się do skutków zmiany klimatu. Większość rozumie jednak, że mamy sprawczość i możemy wiele osiągnąć już prostymi środkami, jak więcej zieleni w miastach i gminach” – mówi Carel Mohn, ambasador Tygodnia Adaptacji 2026 i szef klimafakten.de.
Wiedza i wymiana międzynarodowa
Ważnym elementem są webinaria umożliwiające wymianę wiedzy niezależnie od lokalizacji. Niemiecka Służba Meteorologiczna (DWD) zaprezentuje cztery praktyczne usługi klimatyczne dla miast i gmin. Z kolei międzynarodowe seminarium online „Cities are getting hotter” organizowane przez Urban Sustainability Exchange, projekt berlińskiej Kancelarii Senatu, zgromadzi ekspertów z dwunastu krajów, w tym dr Sarę Meerow z University of Colorado Boulder, aby omówić siedem kluczowych zasad klimatycznie odpornych miast.
Prawo i finansowanie
Od lipca 2024 roku w Niemczech obowiązuje ustawa o adaptacji do zmian klimatu (Klimaanpassungsgesetz), która czyni adaptację obowiązkową dla federacji, krajów związkowych i gmin. Kraje związkowe muszą do 31 stycznia 2027 roku przedstawić własne strategie adaptacyjne i aktualizować je co najmniej raz na pięć lat. Eksperci podkreślają jednak, że adaptacja w praktyce postępuje znacznie wolniej niż sama zmiana klimatu.
„Z mojego punktu widzenia musimy w przyszłości rozumieć adaptację klimatyczną jako zadanie zintegrowane. Zamiast izolowanych pojedynczych działań potrzebne jest całościowe podejście uwzględniające aspekty techniczne, ekologiczne i społeczne” – zauważa dr Andrea Reimuth z Politechniki Monachijskiej (TUM).
Prof. dr Roland-A. Müller z Helmholtz-Zentrum für Umweltforschung (UFZ) w Lipsku dodaje, że adaptacja powinna stać się częścią komunalnych usług publicznych, podobnie jak gospodarka wodno-ściekowa. „Musimy uczynić nasze miasta odpornymi na upały, susze i ulewne deszcze. Mamy już wiele instrumentów: zielone dachy, zazielenianie elewacji, zoptymalizowane miejsca dla drzew i retencję wód opadowych” – wskazuje.
Z kolei prof. dr Lisa Schipper z Uniwersytetu w Bonn ostrzega, że adaptacja ma swoje granice. „Najlepszą formą adaptacji pozostaje redukcja emisji gazów cieplarnianych. Większość społeczeństw nie będzie w stanie w pełni dostosować się do skutków zmiany klimatu” – podkreśla.
Wydarzenie medialne
W ramach Tygodnia Adaptacji zaplanowano również MediaTalk na 18 września 2026 roku o godzinie 11:00 (online) z udziałem Carela Mohna i Iris Pinkepank.
Źródło: Energiezukunft (AT)
