W Pradze doszło do podpisania porozumienia między Włochami a Czechami, które ma na celu zacieśnienie współpracy w dziedzinie przemysłu i energii. Dokument, nazwany Planem Działań Włochy–Czechy na lata 2026–2030, został ogłoszony przez premier Włoch Giorgię Meloni oraz premiera Czech Andreja Babiša. Jak podkreśliła Meloni, podstawą porozumienia jest komplementarność systemów produkcyjnych obu krajów.
Współpraca przy energetyce jądrowej
Jednym z kluczowych obszarów współpracy ma być energia jądrowa. Włochy niedawno zniosły obowiązujące od 40 lat weto wobec technologii atomowej, co otwiera nowe możliwości. Meloni wspomniała o „modułach jądrowych nowej generacji”, w których oba państwa mogą „bardzo dobrze współpracować”.
Wspólne stanowisko w sprawie ETS
Rzym i Praga coraz częściej prezentują zbieżne stanowiska w kluczowych kwestiach europejskich, takich jak obronność, infrastruktura, badania i innowacje, migracja oraz konkurencyjność. Jednym z obszarów, w których znaleźli szczególną zgodność, jest unijny system handlu emisjami (ETS). Oba kraje uważają, że obecne funkcjonowanie ETS szkodzi przemysłowi, i wypracowały konkretne propozycje jego modyfikacji.
„Europejski system podatku węglowego sztucznie zawyża ceny i tworzy nierównowagę między państwami członkowskimi, co szkodzi konkurencyjności europejskich firm i przemysłu” – czytamy w komunikacie biura premier Meloni.
W związku z tym Włochy i Czechy zamierzają zaproponować Brukseli „interwencję na rynku uprawnień do emisji z wykorzystaniem Rezerwy Stabilności Rynkowej, aby zapobiec dalszemu wzrostowi presji kosztowej na przedsiębiorstwa”. Ponadto postulują „większą ochronę dla najbardziej narażonych sektorów przemysłu, takich jak ceramika, stal, cement i inne energochłonne branże, poprzez tymczasowe wprowadzenie większej elastyczności w przydziale bezpłatnych uprawnień do emisji”.
Oba kraje proponują również odroczenie wejścia w życie ETS 2, który obejmowałby emisje z budynków mieszkalnych i transportu drogowego. „W momencie, gdy ceny paliw są już bardzo wysokie, wprowadzenie ETS 2 groziłoby pogłębieniem trudnej sytuacji w transporcie drogowym i budownictwie, co miałoby również wpływ na konkurencyjność i siłę nabywczą obywateli” – podsumowano w oświadczeniu.
Porozumienie to wpisuje się w szerszy kontekst debaty o przyszłości unijnej polityki klimatycznej. System ETS, wprowadzony w 2005 roku, jest jednym z filarów strategii redukcji emisji w Europie. Jednak rosnące koszty uprawnień skłaniają część państw do postulatów o jego reformę. Włochy i Czechy dołączają tym samym do grupy krajów, które domagają się większej elastyczności i ochrony przemysłu w obliczu transformacji energetycznej.
Źródło: El Periódico de la Energía
