Nowy etap dla fotowoltaiki w Polsce
Elektrownia słoneczna w Zwartowie na Pomorzu, dysponująca mocą 204 MWp, jako pierwsza wielkoskalowa instalacja fotowoltaiczna w kraju uzyskała dostęp do rynku usług bilansujących zarządzanego przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne. To przełomowe wydarzenie, które może zmienić sposób funkcjonowania dużych farm PV w polskim systemie elektroenergetycznym.
Dotychczas usługi bilansujące były zarezerwowane głównie dla elektrowni konwencjonalnych oraz wybranych farm wiatrowych. Dla fotowoltaiki stanowiły one wyzwanie ze względu na specyfikę techniczną, regulacyjną i operacyjną. Proces kwalifikacji farmy Zwartowo trwał około 14 miesięcy i wymagał ścisłej współpracy z operatorami sieci, organami regulacyjnymi oraz uczestnikami rynku.
Korzyści finansowe i stabilizacja systemu
Według szacunków Goldbeck Solar, aktywne uczestnictwo w rynku bilansującym może przynieść właścicielom farm PV krótkoterminowy wzrost przychodów nawet o 10%, a w dłuższej perspektywie stabilizację na poziomie około 4%. Dodatkowo udział w bilansowaniu zmniejsza ryzyko nierynkowego redysponowania, czyli przymusowego wyłączania produkcji przez operatora sieci, co poprawia przewidywalność pracy instalacji.
Warto dodać, że w 2025 roku w Polsce działało już ponad 1,3 miliona mikroinstalacji fotowoltaicznych, a łączna moc PV w kraju przekroczyła 20 GW. Udział dużych farm w tej mocy systematycznie rośnie, co sprawia, że ich elastyczność staje się kluczowa dla stabilności Krajowego Systemu Elektroenergetycznego.
Trzy rodzaje usług bilansujących
Farma w Zwartowie zakontraktowała trzy rodzaje usług: Automatyczną Rezerwę Odbudowy Częstotliwości (aFRR), Ręczną Rezerwę Odbudowy Częstotliwości (mFRR) oraz Rezerwę Zastępczą (RR). Od 21 kwietnia rozpoczęto świadczenie pierwszej z nich – aFRR, która wymaga aktywacji w pełnym wymiarze w czasie do 5 minut.
Jak podkreśla Affan Ahsan z Goldbeck Solar, rynki bilansujące nie były projektowane z myślą o wielkoskalowej fotowoltaice, dlatego kwalifikacja wymagała precyzyjnej sterowalności, wysokiej jakości danych, wiarygodnych prognoz oraz solidnych procesów operacyjnych i prawnych.
Rola Respect Energy i partnerów technologicznych
Za zarządzanie produkcją energii odpowiada warszawska firma Respect Energy, która opracowała własny model estymacyjny. W projekcie wykorzystano zdalny węzeł LFC dostarczony przez firmę Emerson, a testy kwalifikacyjne przeprowadził Energopomiar. Goldbeck Solar zapewnił wsparcie techniczne i komercyjne, w tym usługi Asset Management oraz O&M, a także realizację EPC.
Karol Wolański, Head of Flexibility and Aggregation w Respect Energy, podkreśla, że zakończenie kwalifikacji to ważny kamień milowy nie tylko dla firmy, ale dla całego rynku. Pokazuje on, że odnawialne źródła energii mogą aktywnie wspierać elastyczność systemu i odpowiadać na potrzeby rynku, tworząc unikalny produkt otwierający nowe możliwości dla właścicieli aktywów OZE, magazynów energii oraz instalacji CHP.
Foto: images.pexels.com

