Hiszpański system ustalania cen energii elektrycznej w szybkim tempie przenosi wzrost kosztów gazu na odbiorców końcowych. Jak wynika z analizy Banku Hiszpanii zawartej w „Proyecciones macroeconómicas e Informe trimestral de la economía española”, przekłada się to na wyraźnie wyższą inflację komponentu elektrycznego w porównaniu z pozostałymi krajami Unii Gospodarczej i Walutowej (UGW).
Kluczowa rola taryfy PVPC
Bank Hiszpanii zwraca uwagę, że oceniając wpływ na koszty życia, należy brać pod uwagę różnice w przenoszeniu zmian cen energii elektrycznej między rynkiem hurtowym a detaliczny. W kontekście europejskim Hiszpania wyróżnia się wysoką częstotliwością aktualizacji cen płaconych przez konsumentów, co sprzyja bezpośredniemu przenoszeniu wahań rynku hurtowego na rachunki gospodarstw domowych.
W 2025 roku około 27,5% hiszpańskich gospodarstw domowych było objętych ceną dobrowolną dla małego konsumenta (PVPC) – taryfą regulowaną z cenami dynamicznymi, która jest rzadkością w innych krajach europejskich. Choć w 2024 roku zatwierdzono reformę mającą na celu zmniejszenie zależności PVPC od dziennych notowań rynkowych, od 1 stycznia 2026 roku 45% ceny pochodzi z dziennego rynku hurtowego, a pozostałe 55% obliczane jest na podstawie rynków terminowych lub futures.
Wzrost cen gazu napędza inflację
Bank Hiszpanii podkreśla, że ceny gazu ziemnego na rynkach europejskich znacznie wzrosły w 2026 roku w wyniku niestabilności na Bliskim Wschodzie. Podwyżki te silnie przełożyły się na hurtowe ceny energii elektrycznej w Hiszpanii w miesiącach letnich, wywierając presję na inflację.
Przerwanie szlaków morskich pod koniec lutego podniosło cenę surowca w Iberyjskim Rynku Gazu (Mibgas) z około 30 euro za megawatogodzinę (MWh) do ponad 50 euro/MWh w marcu, osiągając 78 euro/MWh we wrześniu. Wiosną wpływ ten był łagodzony przez duży udział energii odnawialnej, jednak w okresie letnim mniejszy wkład fotowoltaiki i wzrost popytu wymusiły większe wykorzystanie elektrowni gazowych.
W rezultacie we wrześniu średnia cena hurtowa osiągnęła 143 euro/MWh – najwyższy poziom miesięczny od lutego 2023 roku. Według szacunków Banku Hiszpanii wzrost ceny gazu o 10 euro/MWh podnosi hurtową cenę energii elektrycznej o około 15 euro/MWh latem, czyli dwukrotnie więcej niż wiosną.
Prognozy na IV kwartał
Bank Hiszpanii ostrzega, że kontrakty terminowe wskazują na utrzymanie wysokich cen. Dla czwartego kwartału roku rynki futures przewidują utrzymanie wysokich cen zarówno energii elektrycznej (141,4 euro/MWh), jak i gazu (74,2 euro/MWh).
„Wzrost ceny gazu o 10 euro/MWh podnosi hurtową cenę energii elektrycznej o około 15 euro/MWh latem, czyli dwukrotnie więcej niż wiosną” – szacuje Bank Hiszpanii.
Dodatkowo różnica w inflacji energii elektrycznej między Hiszpanią a strefą euro wyjaśniła w sierpniu 2,4 punktu procentowego (pp) różnicy w inflacji całego komponentu energetycznego, która osiągnęła 2,8 pp w tym miesiącu.
Źródło: El Periódico de la Energía
