Od 1 grudnia 2026 r. mają wejść w życie nowe zasady dotyczące spółdzielni energetycznych. Nowelizacja ustawy o OZE obniża z 400 kW do 200 kW próg związany z pokrywaniem kosztów bilansowania handlowego przez sprzedawcę energii. Wprowadza też procedurę ofertową i terminy, których powinny pilnować spółdzielnie, szczególnie te korzystające z instalacji o mocy powyżej 200 kW i poniżej 400 kW.
Próg 200 kW a koszty bilansowania energii
Zmiany wprowadza ustawa z 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw, opublikowana w Dzienniku Ustaw pod poz. 1347. Nowelizacja przewiduje obniżenie z 400 kW do 200 kW progu, poniżej którego sprzedawca pokrywa w całości koszty bilansowania handlowego energii elektrycznej wytworzonej w instalacji OZE.
Kluczowe jest dokładne brzmienie przepisu: chodzi o instalacje o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej mniejszej niż 200 kW. Instalacja o mocy dokładnie 200 kW nie mieści się w tym progu. Nie należy przy tym utożsamiać tej wartości z maksymalną mocą całej spółdzielni energetycznej. To odrębne kwestie. Co do zasady łączna moc elektryczna instalacji spółdzielni może wynosić do 10 MW, przy spełnieniu pozostałych warunków ustawowych.
Dla spółdzielni oznacza to konieczność sprawdzenia parametrów poszczególnych instalacji i warunków rozliczeń ze sprzedawcą. Sam próg 200 kW nie określa bowiem dopuszczalnej skali działalności całej spółdzielni, lecz wpływa na zasady pokrywania kosztów bilansowania tej energii.
Sprzedawca będzie musiał przedstawić ofertę
Nowelizacja doprecyzowuje obowiązki sprzedawców wobec spółdzielni energetycznych. Na wniosek spółdzielni sprzedawca ma przedstawić ofertę zawarcia nowej umowy lub zmiany już obowiązującej. Ogólny termin na przedstawienie oferty wynosi do 90 dni od otrzymania wniosku. Oferta może dotyczyć umowy kompleksowej dla wskazanego członka spółdzielni pobierającego energię oraz umowy o świadczenie usług bilansowania dla wskazanego członka wytwarzającego energię. Procedura obejmuje podmioty wskazane w ustawie, w tym odpowiednie spółdzielnie działające na podstawie Prawa spółdzielczego oraz spółdzielnie rolników, które zamierzają ubiegać się o wpis do wykazu.
Nowe przepisy wiążą również procedurę ofertową z możliwością złożenia wniosku o wpis do wykazu spółdzielni energetycznych. Wniosek można złożyć po otrzymaniu oferty sprzedawcy albo po upływie 90 dni od złożenia wniosku o jej przedstawienie. Ma to ograniczyć ryzyko bezterminowego wstrzymywania dalszych działań przez opóźnienie po stronie sprzedawcy.
Po uzyskaniu wymaganych zaświadczeń KOWR albo Prezes URE ma przekazać sprzedawcy określone informacje w terminie siedmiu dni.
Spółdzielnie z instalacjami od 200 do 400 kW mają osobne terminy
Szczególne znaczenie mają przepisy przejściowe dla spółdzielni energetycznych, które wykorzystują instalacje OZE o mocy większej niż 200 kW i mniejszej niż 400 kW. Regulacje obejmują wskazane w ustawie podmioty wytwarzające: energię elektryczną, biogaz, biogaz rolniczy, biometan lub ciepło..
Dla tej grupy przewidziano odrębną procedurę dostosowania umów. Jej terminy są krótsze niż ogólne 90 dni, dlatego spółdzielnie powinny odpowiednio wcześnie przygotować wnioski i skontaktować się ze sprzedawcą.
Kalendarz zmian dla spółdzielni energetycznych
| Termin | Co należy zrobić lub czego się spodziewać? |
|---|---|
| 1 grudnia 2026 r. | Planowane wejście w życie zasadniczej części nowelizacji ustawy o OZE. |
| Do 31 grudnia 2026 r. | Spółdzielnie objęte przepisem przejściowym, posiadające instalacje o mocy powyżej 200 kW i poniżej 400 kW, powinny złożyć wniosek do sprzedawcy energii. |
| Do 60 dni od otrzymania wniosku | Sprzedawca powinien przedstawić nową lub zmienioną ofertę w ramach procedury przejściowej. |
| 30 kwietnia 2027 r. | Wygasają umowy objęte przepisem przejściowym, które nie zostały dostosowane w przewidzianym trybie. |
| Do 28 lutego 2027 r. | Spółdzielnie energetyczne wpisane do wykazu KOWR składają sprawozdanie za 2026 r. |
Uwaga: terminy dotyczące ofert i wygaśnięcia umów odnoszą się do szczególnej procedury przejściowej dla instalacji o mocy powyżej 200 kW i poniżej 400 kW. Część nowych przepisów dotyczących spółdzielni działających w gminach miejskich zależy od rozstrzygnięcia kwestii pomocy publicznej.
Terminy 60 i 90 dni dotyczą różnych procedur. Pierwszy odnosi się do szczególnej ścieżki przejściowej dla wskazanych instalacji o mocy powyżej 200 kW i poniżej 400 kW. Drugi jest ogólnym terminem na przedstawienie oferty sprzedawcy. Przepis przejściowy nie obejmuje instalacji o mocy dokładnie 200 kW ani dokładnie 400 kW, ponieważ wskazany przedział dotyczy wartości większej niż 200 kW i mniejszej niż 400 kW.
Co zmieni się w sprawozdawczości?
Nowelizacja uchyla wskazany obowiązek rocznego przekazywania danych wynikający z art. 38m pkt 2 ustawy o OZE. Jednocześnie wprowadza przepis przejściowy zachowujący obowiązek złożenia sprawozdania za 2026 r.
Spółdzielnie energetyczne wpisane do wykazu prowadzonego przez KOWR będą musiały przekazać sprawozdanie za ten rok do 28 lutego 2027 r. Zmiana przepisów nie oznacza zatem, że wszystkie obowiązki sprawozdawcze znikają od razu po wejściu nowelizacji w życie.
Wyjątek dla spółdzielni z gmin miejskich
Przy stosowaniu nowych przepisów należy uwzględnić również regulacje dotyczące spółdzielni działających w gminach miejskich. Część nowych zasad, w tym dotyczących ofert sprzedawców, wpisu do wykazu i zaświadczeń, będzie stosowana dopiero po spełnieniu warunku związanego z pomocą publiczną.
Chodzi o uzyskanie pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej w sprawie zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym albo potwierdzenie, że dane rozwiązania nie stanowią pomocy publicznej. W konsekwencji nie wszystkie zmiany muszą zacząć być stosowane w tym samym czasie wobec wszystkich spółdzielni.
Najważniejsze informacje
- 1 grudnia 2026 r. – planowane wejście w życie zasadniczej części nowelizacji.
- Próg związany z pełnym pokrywaniem kosztów bilansowania przez sprzedawcę zostaje obniżony z 400 kW do mniej niż 200 kW.
- Próg 200 kW nie jest limitem mocy całej spółdzielni; odrębny limit łącznej mocy elektrycznej instalacji wynosi co do zasady 10 MW.
- Ogólny termin na przedstawienie oferty przez sprzedawcę wynosi 90 dni od otrzymania wniosku.
- Dla wskazanych spółdzielni z instalacjami o mocy powyżej 200 kW i poniżej 400 kW przewidziano 30 dni na złożenie wniosku i 60 dni na ofertę.
- Niedostosowane umowy objęte przepisem przejściowym wygasną 30 kwietnia 2027 r.
- Sprawozdanie za 2026 r. spółdzielnie wpisane do wykazu KOWR mają złożyć do 28 lutego 2027 r.
- Część przepisów dotyczących spółdzielni w gminach miejskich zależy od rozstrzygnięcia kwestii pomocy publicznej.
