Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie „Science Advances” ujawnia, że ponad 40% dzieci na świecie poniżej 10. roku życia – czyli około 580 milionów – każdego roku doświadcza co najmniej 20 dodatkowych dni stresu cieplnego z powodu zmian klimatu. To pierwsze tak szczegółowe opracowanie, które łączy modele klimatyczne z danymi demograficznymi, aby ocenić, które grupy wiekowe i regiony są najbardziej narażone na ekstremalne upały.
Dzieci najbardziej narażone na stres cieplny
Badanie wykazało, że dzieci do dziewiątego roku życia są globalnie bardziej narażone na dodatkowe dni stresu cieplnego niż jakakolwiek inna grupa wiekowa. Największą ekspozycję odnotowano w Azji Południowej i Afryce Zachodniej, gdzie szybko rośnie liczba ludności, a odsetek małych dzieci jest najwyższy. Jak podkreśla główna autorka badania, Rosa Pietroiusti z Vrije Universiteit Brussel, wyniki powinny skłonić do dyskusji o sprawiedliwości klimatycznej – dzieci w krajach rozwijających się „przyczyniły się najmniej do historycznych emisji gazów cieplarnianych”.
Jak mierzono stres cieplny?
Naukowcy wykorzystali wskaźnik mokrego termometru kulistego (wet-bulb globe temperature), który uwzględnia temperaturę, wilgotność i wiatr. Za „dzień stresu cieplnego” uznano dzień, w którym wskaźnik przekracza 28°C – próg umiarkowanego stresu cieplnego. Porównując obecny klimat (z 2023 r., ocieplony o 1,3°C) z klimatem przedprzemysłowym, oszacowano, ile dodatkowych dni stresu cieplnego można przypisać działalności człowieka.
Wyniki pokazują ogromne dysproporcje: mieszkańcy Wybrzeża Kości Słoniowej doświadczają obecnie średnio 112 dni stresu cieplnego rocznie, z czego około połowa wynika z ocieplenia. Dla porównania, w Niemczech to tylko 0,1 dnia rocznie. Pietroiusti wyjaśnia, że badanie koncentruje się na wilgotnym upale, który w Europie występuje rzadko, a dane nie uwzględniają efektu miejskiej wyspy ciepła.
Nierówności i przyszłość
Autorzy przeanalizowali także scenariusze ocieplenia o 1,5°C i 2°C. W obecnym klimacie 11% dzieci poniżej 10 lat doświadcza ponad 100 dodatkowych dni stresu cieplnego rocznie. W świecie ocieplonym o 1,5°C odsetek ten wzrasta do 13%, a przy 2°C – do 23%. Dla porównania, wśród osób w wieku 60–69 lat odsetek ten wynosi odpowiednio 6%, 9% i 17%.
Dr Qinqin Kong ze Stanford University, który nie brał udziału w badaniu, chwali „solidną” metodologię, ale zwraca uwagę, że może ona „przeceniać kontrast między dziećmi a osobami starszymi”. Zauważa, że osoby starsze często żyją samotnie, mają ograniczoną mobilność i utrudniony dostęp do chłodzenia podczas upałów. Z kolei dr Daniel Vecellio z University of Nebraska podkreśla, że dzieci są „niedostatecznie zbadaną grupą”, ale daje powody do optymizmu, ponieważ dobrze adaptują się behawioralnie do ekstremalnych upałów.
Badanie to wypełnia lukę w raportowaniu o upałach, które często pomijają Afrykę. Jak zauważa Pietroiusti, „badania takie jak to, oparte na danych klimatycznych, mogą wypełnić niektóre z tych luk”. To ważny głos w dyskusji o sprawiedliwości klimatycznej i prawach dzieci.
Źródło: Carbon Brief
Fot. carbonbrief.org
