Senat Włoch ostatecznie przyjął ustawę delegującą dotyczącą energetyki jądrowej. Za przyjęciem dokumentu zagłosowało 81 senatorów, 51 było przeciwnych, a 7 wstrzymało się od głosu. Głosowanie odbyło się 23 września, a przyjęty tekst nie różni się od wersji zatwierdzonej wcześniej przez Izbę Deputowanych. Ustawa upoważnia rząd do opracowania nowych ram prawnych dla tzw. zrównoważonej energetyki jądrowej w ciągu dwunastu miesięcy od jej wejścia w życie.
Nacisk na małe reaktory modułowe
Kluczowym elementem strategii rządu są małe reaktory modułowe (SMR). Jednak ich wdrożenie wiąże się z wieloma niewiadomymi dotyczącymi dojrzałości komercyjnej, harmonogramu i kosztów. Krytycy wskazują, że technologie te są w większości na etapie projektowania, licencjonowania lub budowy, a nie komercyjnej eksploatacji.
Kontrowersje wokół danych o SMR
Koordynacja ds. Odnawialnych Źródeł Energii i Efektywności Energetycznej (Free) zakwestionowała sposób przedstawienia stanu zaawansowania SMR na świecie w dossier przygotowanym na potrzeby parlamentu. Organizacja porównała mapę z raportu Terna z mapą zawartą w dokumencie parlamentarnym. W raporcie Terna mapa nosi tytuł „Projekty SMR na świecie według stopnia zaawansowania” i zawiera legendę z sześcioma kategoriami. W dossier parlamentarnym ta sama mapa została zatytułowana „Aktywne projekty SMR na świecie” i pozbawiona legendy, co uniemożliwia rozróżnienie etapów rozwoju poszczególnych projektów.
Prezes Free, Attilio Piattelli, stwierdził, że nie jest to zwykły błąd graficzny, lecz „informacja celowo zmanipulowana w swojej reprezentacji”. Organizacja zażądała przywrócenia oryginalnej legendy, wyjaśnienia terminu „aktywne projekty” oraz publikacji sprostowania.
Realny obraz SMR na świecie
Według Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (IAEA) obecnie tylko dwa reaktory SMR działają komercyjnie: rosyjska pływająca elektrownia Akademik Łomonosow (od 2020 r., dwa reaktory KLT-40S o mocy 35 MW każdy) oraz chiński HTR-PM w Shidao Bay (200 MW, od grudnia 2023 r.). Reszta to technologie w fazie rozwoju, budowy lub licencjonowania. Przykładowo w Kanadzie na koniec marca wykonano jedynie wykop pod pierwszy z czterech reaktorów BWRX-300, a koszt całego przedsięwzięcia szacuje się na 15 miliardów dolarów.
Krytyka kosztów, czasu i odpadów
Greenpeace Italia, Legambiente, WWF Italia i Kyoto Club w wspólnym oświadczeniu nazwały ustawę „pustym pudełkiem pełnym fałszywych obietnic”. Organizacje podważają definicję „zrównoważonej energetyki jądrowej”, wskazują na brak komercyjnej dostępności SMR oraz na nierozwiązane problemy kosztów, bezpieczeństwa i gospodarki odpadami radioaktywnymi. Podkreślają również, że program jądrowy nie dostarczy nowej mocy wystarczająco szybko, aby zaspokoić pilne potrzeby energetyczne kraju, a niezależność energetyczna jest wątpliwa ze względu na konieczność importu paliwa jądrowego.
Michele Governatori, starszy ekspert ds. energii w ECCO Climate, określił jako „naganne” oczekiwanie spektakularnych wyników od technologii, które na razie są tylko zapowiedziami. Zauważył też, że ewentualne niepowodzenie programu jądrowego nie obciąży obecnego rządu, a debata o kosztach polityki gazowej byłaby dla władz znacznie bardziej kłopotliwa.
Źródło: QualEnergia
Fot. qualenergia.it
